Lazer söndürme tehnologiýasynyň prinsipi, häsiýetleri we ulanylyşy
Lazer bilen söndürmek, materialyň ýüzlerini faza geçiş nokatlaryndan daşary gyzdyrmak üçin ýokary energiýaly lazer şöhlelerini ulanýan öňdebaryjy prosesdir. Material tebigy ýagdaýda sowanda, awstenit martensit öwrülýär we önümiň ýüzünde ajaýyp berklik we aşynma garşylygy bolan berk gatlak döredýär. Bu usul esasy materialyň umumy işine zyýan ýetirmezden, iş böleginiň ýüzleriniň mikrostrukturasyny we häsiýetlerini düýpli üýtgedýär we gözegçilik edilýän termiki işleme arkaly ýerli berkligiň ýokarlanmagyna ýetýär.
Lazer ýüzüni söndürmegiň aýratynlyklaryna aşakdakylar girýär:
Ýokary kuwwatlylyk dykyzlygy: lazer ýüzüni söndürmek iş böleginiň ýüzüni çalt gyzdyrmak we austeniti emele getirmek üçin ýylylyk çeşmesi hökmünde fokuslanan lazer şöhlesini ulanýar.
Çalt gyzdyrmak we sowatmak: Bu proses birnäçe sekuntda (adatça 0,01-0,001 sekunt) çalt gyzdyrmagy üpjün edýär we iş böleginiň deformasiýasyny netijeli derejede azaldýar. Bu arassa we netijeli söndürme usuly sowadyjy serişde hökmünde suwuň ýa-da ýagyň zerurlygyny aradan aýyrýar. Induksiýa berkidişi, alow berkidişi we karbürizasiýa prosesleri bilen deňeşdirilende, lazer söndürme ýokary berklikli (adatça induksiýa berkidişinden 1-3HRC ýokary) deň derejede berkidilen gatlagy üpjün edýär.
Minimal bölek deformasiýalary: Çalt gyzdyrmak we sowadmak prosesi iş böleginiň deformasiýasyny azaldýar, gyzdyryş çuňlugynyň we traýektoriýasynyň takyk dolandyrylmagyna mümkinçilik berýär. Bu bolsa, induksiýa berkidişinde zerur bolanda, dürli bölek ölçegleri üçin ýörite induksiýa spirallaryny talap etmezden awtomatlaşdyrmaga mümkinçilik berýär. Şeýle hem, uly bölekler üçin karbürizasiýa we söndürme ýaly himiki ýylylyk bilen işleme bilen baglanyşykly peç ölçegleriniň çäklendirmelerini aradan aýyrýar. Netijede, lazer berkidişi dürli senagat ulanylyşlarynda induksiýa berkidişi we himiki ýylylyk bilen işleme ýaly däp bolan usullaryň ornuny barha köp tutýar. Belli bir zat, lazer berkidişi işlemeden öň we soň materiallaryň deformasiýasynyň az bolmagyna sebäp bolýar. Söndüriş temperaturasynyň ereme nokatlaryna ýakyn gabat gelýän ýokary temperaturaly metal bölekleri üçin induksiýa esasyndaky ýüz berkidişi köplenç burçlara ýa-da düzgünsiz ýerlere zyýan ýetirýär we bu bolsa hurdalara getirýär. Lazer ýüz berkidişi bu çäklendirmeden doly gaça durýar.
Şonuň üçin, ol, aýratyn hem, ýokary takyklyk talaplary bolan bölekleriň ýüzi işlenilmegi üçin amatlydyr. Işlenen iş bölegini zymlamak gerek däl we ony soňky işläp bejeriş prosesi hökmünde ulanyp bolýar.
Çylşyrymly görnüşler üçin amatly: Çylşyrymly görnüşdäki bölekler, mysal üçin, kör deşikler, içki deşikler, kiçi oýuklar, inçe diwarly bölekler we ş.m. üçin ulanylyp bilner. Güýçli köpugurlylyk: Lazer fokuslaýyş çuňlugynyň uly bolmagy sebäpli, söndürme wagtynda bölekleriň ölçeglerine, ölçeglerine ýa-da ýüzüne berk çäklendirmeler ýok. Tersine, bar bolan orta-ýokary ýygylykly söndürme dürli bölekler üçin ýörite ýasalan induksiýa datçiklerini talap edýär;
Lazer bilen berkidilen gatlaklaryň çuňlugy, adatça, materialyň düzümi, tehniki häsiýetnamalary, ýüz aýratynlyklary we esasy işleme parametrleri ýaly faktorlara baglylykda 0,3-2,0 mm aralygynda üýtgeýär. Uly ötüriş dişlileriniň ýa-da motoryň şaft bölekleriniň şaft boýunlarynda söndürme işlemeleri geçirilende, ýüziň gödekligi düýpli üýtgewsiz galýar. Bu bolsa belli bir işleme talaplaryna laýyk gelmek üçin gaýtadan işleme zerurlygyny aradan aýyrýar.
Lazer söndürme iki skanirleme usulyny ulanýar: tegelek ýa-da gönüburçluk nokatlar bilen dar zolakly skanirleme we çyzykly nokatlar arkaly giň zolakly skanirleme. Dar zolakly skanirlemede berkiýän zonanyň giňligi nokat diametrine ýakyn gabat gelýär, adatça 5 mm aralygynda. Giň meýdanly berkiýän ulanylyşlar üçin, üst-üste düşýän zonalar berkiýän ýumşatma zolaklaryny döredýän ýerlerde yzygiderli skanirlemeler talap edilýär. Bu zolaklaryň giňligi nokat häsiýetlerine baglydyr, deň gönüburçluk nokatlar bolsa, adatça, kiçi zolaklary döredýär. Ýumşatma zolaklarynyň zyýanly täsirlerini azaltmak üçin giň zolakly skanirleme tehnologiýasy ulanylýar. Bu usul fokuslanan tegelek nokatlary çyzykly nokatlara öwürýär we skanirleme giňligini ep-esli giňeldýär.
Lazer söndürme tehnologiýasynyň ylmy-barlag işleri, işlenip düzülmegi we ulanylyşy häzirki wagtda ýokary derejä çykýar, emma çylşyrymly görnüşli iş böleklerini gaýtadan işlemekde kynçylyklar dowam edýär. Şeýle-de bolsa, iň öňdebaryjy ýylylyk bilen işläp bejeriş innowasiýa hökmünde lazer söndürme däp bolan ýüz söndürme usullarynyň ýerine ýetirmekde kynçylyk çekýän tehniki maksatlara ýetmäge mümkinçilik berýär. Belli bir zat, bu proses önümçilik wagtynda sowadyjy serişdelere bolan zerurlygy aradan aýyrýar we global senagatyň "pes oksidlenme we ekologiýa taýdan arassa önümçilik" standartlaryna ygrarlylygyna laýyk gelýär. Ol, aýratyn hem, kesiji gurallaryň gyralaryny, klapan möhürleýji ýüzlerini, kiçi dişli çarhlary, kiçi galyplary, awtoulag böleklerini, dişli halkalary, stanok gurallarynyň ýol görkezijilerini, motor wallaryny we reduktor wallaryny öz içine alýan dürli mehaniki bölekleriň ýüz gyzdyryp işläp bejerilmegi üçin netijeli bolup çykýar.